حیدر عباسی در سال ۱۳۲۲ در شهر مراغه به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مراغه و تحصیلات عالی را در دانشگاه آذرآبادگان با اخذ لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی به پایان رساند.
استادحیدر عباسی شاعر توانای شهر مراغه که در اشعار خود باریشماز تخلص می کند نمونه یک انسان کامل بوده و این بزرگمرد به 6 زبان انگلیسی-فرانسه-روسی-عربی-ترکی و فارسی اشراف کامل دارند و در زمینه هنر نقاشی و خوشنویسی نیز جزو اساتید به شمار می روندوخالقٍ آثار ارزشمندی چون ترجمه مثنوی معنوی و نهج البلاغه به زبان ترکی می باشد همچنین شاعربیش از ده کتاب نفیس شعر ونمایشنامه ترکی نوشته است . باریشماز شاعر (نفرت ) نام دارد ودر تمام آثارش به این نکته اشاره کرده است در هر حال آثار باریشماز سرشار از فولکولورغنی اذربایجان است و استاد یحیی شیدا آثار وی را دایره المعارف ترکی میداند.درزیر اسامی کتابها و چند اثر از استاد تقدیم شما عزیزان می گردد.
* نغمه داغی و استعمار، ۱۳۶۳
* کعبه و قانلی اذان و یار و نار، ۱۳۷۹
* ترجمه و تفسیر مثنوی معنوی: شرح انور، ۱۳۸۱
* گولنده هرزامان مشاعیر و شیطا ن، ۱۳۸۲
* سس، ۱۳۸۲
* دووارلار، ۱۳۸۲
* اودوملو دیرهک، ۱۳۸۳
* نغمه داغی، ۱۳۸۳
* چاغیریلما میش قوناقلار، ۱۳۸۳
* مخنثلری، ۱۳۸۳
* والعصر، ۱۳۸۴
* دارتیلمامیش دنلر (حیکایه لر)، ۱۳۸۴
* تبت یدا... ، ۱۳۸۶
* نمیازیم: ترجمه و شرح دعای صباح حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام، ۱۳۸۸
هو ترجمه مثنوی اثر استاد حیدر عباسی(باریشماز)
گل ائشــیت نئیــدن شــــكایت ائیـــلهییـر آیــریْلیـقــــلاردان حــــكایت ائیــلهییــر
تا قامیْــشلیقــــدان اؤزولـــدو الفتیـــم آغلادیْــب دؤنیانــیْ ســوْنسـوز محنـتیــم
هجــردن یانمــیْش اؤركدیـــر ایستـهییـم اشتیـاقیْــن آغــریْسیـــن تا سـؤیلـهییـــم
اؤز كؤكـوندن كیمسـه كیـم دؤشـدو اوزاق آختـــارار بیـــرلشمـــهیه داییـــم یـاراق
جمـعلــــرده آه و نالـــم سالـــدیْ ایـــز موتلو هـم موتسـوزلا اوْلـدوم دیـز به دیـز
یـار اوْلــور هـركس منـه بیـر ظـنّ ایلـــن یـوْخ ایشـی سینـهمـده اوْدلــو سیــررینـن
لیـك نالمـــدن دگیـــل سیْــرریــم اوزاق گـؤرمهمـزلیـك گـؤزلـره اوْلمــوش دوزاق
تـن روانــدان جـاندا تنـــدن آیـریْ یـوْخ گؤرمـهیـه جانـی بو جیسمیـن اذنـی یـوْخ
نئــیدهكی نالــه دگیــل یئــل، اوْددور اوْد بــو اوْدا اوْدلانمــایـان جنــدكدی خــوْد
نئـیدهكی اوْد مئـیدهكـی قایناقـدیْر عشـق عشـق دورغـونلوق دگیـل اوْیناقـدیْر عشق
نئیــدی یاردان آیــریْـلانــلار همـــدمـی نئیــدی ییْـرتان نالـهســی ایلـن پــردهنی
نئـیكیـمی دردی، دوانـیْ كیـم گــؤرؤب نئـیدهكی سیـزقیْن نـوانی كیـم گـؤرؤب
قانـلیْ یوْللاردان آچیْـر سـؤز اوْدلـو نئـی اوْدلانـانـلاردان آچیْــر سـؤز اوْدلـو نئـی
بـوردا هـوش تاپماق باییْلماقـدیر گـؤزل مستلیـك ایچــره آییْلـماقـدیـر گـؤزل
غصـهمیـــزدن قــرنلـر قالـــدیْ ملـــر سـوزونـان بیــرلشـدی آیـلار هفتــهلـر
گؤنلریم گئچدی قوْی اؤتسؤن عیبی یوْخ قالگیْنـان سن ائیكی سنـدن غیـری یوْخ
گـؤن قاراتـدیْ عشقــدن پایسیْــز یقیـن یانقـیْسی سـؤنـدوْ بالیْقـدان غیـرینیـن
پیشمیشیـن حالیْـن گـؤزل خام آنلاماز قیْسسا گل خـامیْ یئتیشمیـش دانـلامـاز
عبدالرحیم حسین نژاد (رندی) در سال 1318 در روستای سر سبز و زیبای رند از توابع شهرستان ماکو دیده به جهان گشود دیپلم خود را در شهرستان ماکو گرفت و بعد از آن به استخدام ارتش در آمد و بعد از سی سال خدمت صادقانه به افتخار بازنشستگی نائل آمد . به خاطر علاقه ای که به زادگاهش روستای رند داشت در شعر تخلص خود را رندی انتخاب نمود . رندی شعر را از دوران کودکی آغاز کرد ، شعر را از معجز و صابر الهام گرفته . رندی اکثرا ضرب المثال های ترکی را در قالب شعر سروده است و تلاش کرده کلمات فراموش شده ترکی را در شعر های خود بیاورد تا برای نسل آینده حفظ شود .
در زیر یکی از سروده های رندی را که برای کودکان سروده میخوانید
آرخ
سو گزدیرن بیر آرخام
جشقون آراز دیر آرخام
یئرلی کوک لو بندیم وار
باغ باغچالی کندیم وار
زمی - زمی گزه رم
دوزو یاشیل بزرم
اولگج بیلن اوشاقلار
شیفکه دن یوموشاقلار
چایدا چیمیب اوزرلر
یان قییقاجی سوزر لر
گوزلرینی یومارلار
بوی بوی دئیپ جومارلار
حاج مسعود ابراهیمی فرزند شیخ عباس ابراهیمی گئجوتی از دیار قهرمان پرور آذربایجان غربی در روستای گئجوت از توابع شهرستان ماکو اول بهمن ماه یکهزارو سیصدوبیست و هفت هجری شمسی پا به عرصه وجود نهاد تحصیلات ابتدائی را تا کلاس چهارم ابتدائی در همان روستا و بقیه تحصیلات را در شهرستان ماکو تا اخذ دیپلم(سال یکهزاروسیصدو چهل و هشت ه.ش)ادامه داد و بعد از خدمت مقدس سربازی با لباس سپاه دانش در شهرستان بانه کردستان به خدمت اداره آموزش پرورش شهرستان سلماس در آمد(سال یکهزاروسیصدوپنجاه و یک ه.ش)در سال 1352در چالدران در مدرسه حکیم اوحدی مشغول تدریس شد.بقیه خدمت را با اخذ مدرک فوق دیپلم تا زمان بازنشستگی در مدارس مختلف شهرستان پلدشت(ابتدائی-راهنمایی-دبیرستان)به تدریس پرداخت و حال حاضر مقیم شهرستان پلدشت می باشد.
آثار حاج مسعود ابراهیمی
الف:آثار چاپ شده-(1-زمزمه عشق پاک همراه با دو بیتی ها 2-گلچینی از باغ عرفان)
ب:اثار آماده به چاپ-1-عشق و زندگی 2-یارادان توپراقدان یارادیب 3- راه سعادت و پند نامه 4-نظم سوره مبارک آل عمران با ترجمه الهی قمشه ای 5-پرواز به سوی عشق سه جلد 6-عرفان باغی سه جلد 7-آذربایجانیم 8-چهارده معصوم 9-یکهزار دو بیتی 10-مولانا جلال الدین وشمس تبریزی 11-حیاتین ایزلری 12-دیار عشق 13-رباعیات 14-آتش دل 15-شمع دل افروز همراه با ناله های تاریخ حیات(زندگینامه) 16-سفرنامه حج بانغمه های آسمانی و اشعار عارفانه 17-شعر انین نفسی 18-ناله های بی وقفه 19-دیوان فارسی 20-دیوان ترکی
در زیر یکی از سروده های استاد را می خوانید :
((ذبح اسماعیل))
امتحانی بس بزرگست برخلیل، حکم خدا
ذبح اسماعیل کند،حکمیست ازجانان جدا
ازنگاه انبیاء باید که تسلیمش شویم
در ره وحدانیّت،جان کرده منّان را فدا
او مرید حقّ وهم ازانبیاء مرسلین
تنگنای زندگی پروردگاررا کرد صدا
دربیابان وکویر،لم یزرع بی آب وعلف
مادرو فرزندرا برحق سپرد ازحق ندا
آمد ای دوستم بدان مقبول درگاهم شد آن
ذبح،قربان سر نبر توبنده هستیّ وگدا
الصّمد گو،یا صمد من بی نیازم بی نیاز
این ثنای بندگان ،تسلیم فرمان بایدا
(مسعود) ازاعجاز حق خاکیم و ازخاک آفرید
ازدل سنگ زد برون ،گوسفندی برما کرد عطا
استاد صفر علی یوسفی اقدم متخلص به (شاهباز) در سال ۱۳۲۵ در روستای الهوردی کندی شهرستان قره ضیاءالدین (از توابع شهرستان ماکو و خوی ) دیده به جهان گشود. ایشان از سنین نوجوانی علاقه خاصی به آهنگهای عاشیقی و شعرهای فولکولور داشت و از همان زمان سرودن شعرهای فولکولور در وجود ایشان جرقه زد. با اینکه او بیسواد بود ولی طی سالها فعالیت در عرصه شعر مقامها و تقدیر نامه های متعددی در سطح استان در کارنامه ی خود ثبت نمود و هم اکنون یکی از آثارش به نام (فلک لر یاندی آهیمدان) آماده چاپ بود ولی متاسفانه اجل مهلت نداد
استاد در تاریخ ۲۱/۵/۱۳۹۱ در لیالی قدر همراه دخترش به دیار باقی پر کشیدند.
اؤز بابام سلطاندی اؤز بابام خاندی
باش اگیره م اؤزگه سلطان خانا من
قهرمانلار بیر-بیر دوشور یادیما
عارسیز عارسیز یاشییرام آنا من
قویمازلار قاوزانا آذربایجانی
یازیلمیر تاریخه تورک قهرمانی
بابک یولو گئدین قوی گئتسین جانی
تنگیمیشم لاپ گلمیشم جانا من
عارسیز عارسیز یاشییرام آنا من
بابکین قالاسی قوشا تاغلیدی
باخساز سینه م اللی یئردن داغلیدی
جسدیم پلین دی دیلیم باغلیدی
لال اولموشام چکیلمیشم یانا من
عارسیز عارسیز یاشییرام آنا من
سئل آپاردی خان چوبانین ساراسین
بهرنگی نین قلمینین قاراسین
یادا سالسام من بابکین یاراسین
گؤز یاشینی گره ک قاتام قانا من
عارسیز عارسیز یاشییرام آنا من
ازل یاراناندا دوز آدام آتا
هانسی دیل اولار کی بو دیله چاتا
انصاف دییل بو دیل هئچ ایته باتا ؟
باتسا گره ک دوشم ناحاق قانا من
عارسیز عارسیز یاشییرام آنا من
(کتدی شاهباز) ماتم چکیر ایل بویو
من شعر دئییم معناسینی بیل بویو
الدن گئدیراعتبارلی دیل بویو
دیلیم یوخدو اوللام سفیه دانا من
عارسیز عارسیز یاشییرام آنا من
ایشان در سال 1356در روستای داراب از توابع شهرستان سراب متولد شدند تحصیلات ابتدایی وراهنمایی را در روستای محل سکونت وتحصیلات متوسطه را در رشته حسابداری در شهرستان سراب گذراندند بعداز اخذ دیپلم حسابداری تغییر رشته داده ورشته ادبیات وعلوم انسانی را پی گرفتند وبعداز یکسال درمقطع پیش دانشگاهی در رشته علوم انسانی موفق به اخذ مدرک دیپلم ادبیات وعلوم انسانی بامعدل بالا گردیدند،بعداز دوسال خدمت سربازی به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در کنکور ورودی دانشگاه شرکت نموده وپس ازچهار سال موفق به اخذمدرک لیسانس حقوق گردیدند.شغل ایشان آزادودارنده 6 آثار ادبی در نظم ونثر ادبیات وعرفان اسلامی به نام های:
ارمغان سیروسلوک (نثر)،این اعتیاد خانمانسوز نیست(نثر)،پرتوی از فلسفه(نثر)،3جلد غزلیات ترکی می باشندکه تا بحال جلد1و2غزلیات ترکی به چاپ رسیده وجلد3غزلیات در آستانه به چاپ رسیدن می باشد.
نمونه ای ازاشعارایشان راملاحظه می فرمائید:
زندان چکمیشم
ویرما هی دم چکمگوندان منده دوران چکمیشم
سفره ی دوران ایچینده زهــــرهجران چکمیشم
بیر پناهسیز کونلومه رحــــــم ائتمیشم اما نجور
چاتمیشام اود چیگنینه هی کوه سوزان چکمیشم
دیرناقیندان جانانیــــن باشینجـــــه هی یازمیشام
عرش و فرشین قامتینــــه قـــــدّ جانان چکمیشم
سانماسن کسسکلری، چوخ داشلاری آغلاتمیشام
داغ داشین سینــه سی اوسته خطّ گریان چکمیشم
من قوناقـــه میزبان حیــــدربابالــر چـــــــوخ اولوب
دامنینـــــده اونلاریـــن هی داد و افغان چکمیشم
چیریییب غمخانه لـــرازبسکه غملــــر توکمیشم
بی خبر گورسه بیرین مین درد، پنهان چکمیشم
پوزمیشام چوخ یازلاریـــن احوالینی شرمنده یم
بیــر لوواسیـــز قوش کیمی گوجــلی زمستان چکمیشم
روزگار آباد ائدیب خیلــک اورک لـــر ملکینی
من یازیق باخسون اورکده ملک ویران چکمیشم
یاز هواسیله تئزه بیـــر حـــال گلــه توولانمیشام
آمما هـــر واخ چاتمیشـــام داغ بهاران چکمیشم
گاه مکانی ترک ائدیب آیری مکانــــه گئتمیشــم
اوردادا باش وئرمییبدی لیک زنــــدان چکمیشم
هیسلنیب گاهی خبرسیزله اوتوروب دورمیشام
آمما صوندان چونمیشم چون پندعرفان چکمیشم
هرقـــده ر فتنه بلالـــر کی یاغیبــــدی باشیمـــه
چاره سیز قوش تک وئریب جانیمی قربـــان چکمیشم
" شامی" قورتار نیلییم درد و مصیبت چکمیسن
من بو جور احوالین اوسته خطّ بطلان چکمیشم
اسماعیل یلدا در سال 1220 در شهرستان ماکو دیده به جهان گشود . پدرش میرزا عبدالله و پدر بزرگش سرهنگ حاج شکر الله خان نام داشت پدر بزرگ این شاعر توانا آذربایجان از سرداران نامی نادر شاه افشار بود. از این شاعر توانای ماکویی شعر هایی به زبان ترکی و فارسی به جا مانده است که در کتابی به نام صندوق الشهادت که در زمان فرزند اسماعیل یلدا ، میرزا مجید با خطی زیبا نوشته شده است جمع آوری شده .هم اکنون این کتاب در نزد خانواده مرحوم یلدا در شهرستان ماکو موجود است . از مرحوم یلدا بیت مشهوری هست که میگوید :
یلدا گئجه سی بیردیر ایلده بیر اولار یلدا
بیلمم بو نئجه سیر دیر بیر آیدا ایکی یلدا
متاسفانه از این شاعر توانای آذربایجانی اطلاعات زیادی در دست نیست . در زیر یکی از سروده های مرحوم اسماعیل یلدا را میخوانید
لبت سیمین تن و نسرین بدن
گشته یکی شمع در این انجمن
رخ به صفا ماه شب چارده
سرخی لب هم چو عقیق یمن
روی و سر و سینه ندانی که چیست
پنبه ی نداف به تل سمن
قطره چیده به گل از مشک ناب
خال سیه فام به وجه حسن
وه که خداوند به تقلید آن
خوب فرستاده ز سلوا و من
سندس و استبرق و ز عبقری
پیکر و بر پر به پرند و پرن
هیچ به دین قامت وسرو سهی
حور نباشد به بهشت عدن
گوئی سیماب برو بیخته
غبغب و سیمینش به چاه ذقن
گوش و بنا گوش و برو دوش او
لو لو رخشنده گل نسترن
نرگس فتانش کشیده دوصد
خنجر مژگان زپی قتل من
پیش گل چهره او خار دان
آنچه شگفته است به باغ و چمن
ای گل رعنا تو به یلدا خوشی
گرچه بود خوب شکر با لبن
محمد رضا ملک پور متخلص به ناظر شرفخانه ای در سال 1317 شمسی در بندر شرفخانه در کنار در یاچه ارومیه چشم به جهان گشود تا کلاس پنجم در محل تولد تحصیل نمود و کلاس ششم را در روستای دریان تمام کرد بعد ها برای تحصیلات حوزوی به تبریز مهاجرت کرد و به مدت چهار سال دروس مقدماتی را در این شهر به اتمام رسانید و بعد برای ادامه تحصیل و تکمیل تحصیلات مقدماتی به قم سفر کرد و بعد از یازده سال دروس خارج را نیز به اتمام رسانید بعد از اتمام دروس در دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد و مدرک فوق لیسانس را تحصیل کرد
وچند سال در دانشگاه آزاد کرج در رشته حقوق تدرس می کرد . هم اکنون نیز به عنوان سر دفتر در دفتر خانه شماره 58 ازدواج و طلاق اشتغال به کار دارد
بیر نیگاریم وار پریشان باغریمی قان ائیله ین
زولفو تک افکاریمی دائم پریشان ائیله ین
صبریمی تاراج ائدن الدن آلان آرامی می
عشقی مجنون تک منی رسوای دوران ائیله ین
شمع تک هر بزم ده اغیارینا خندان اولان
قونچا تک لبخندینی عشّاقه پنهان ایله ین
بوینوما زنجیر آسان دیوانه لر تک گزدیرن
قتلیمین فرمانینی هر یئر ده اعلان ائیله ین
بیلمیرم بو دلبری چیم وار دلارام ائیله سن؟
بیمیرم بو کافری کیم دیر مسلمان ائیله ین؟
وای نه خرمنلر کی سئودادان توتوپ اودیاندیلار
واینه دریالر کی عشق اونلار دا طوفان ائیله ین
کهربایه اوخشایار حسرت غوباریندان اوزوم
هارداسان ای توپراغی یاقوت مرجان ائیله ین
بیر باخیش بو درده دوشموش کئونلومون درمانی دیر
«ناظر»یم آمما هانی بو درده درمان ائیله ین
پیرو «قرآن» و «دین» سیز، «قهرمان» تبریزلی لـر
مغز باشدا، قان داماردا، تـاکی قدرت دیزده دیر
علم و ایمان، عشق و عرفان، حرز جان تبریزده دیر
عالمین بـوش جسمینه بـاخ اولدو جان تبریزلی لر
«طاهـر» اولـدو اؤلـکه میــزده عــالمه قــرآن یـازان
اؤلمه ییب ؛ اؤلمـز ، یاشـار عالمــده «المیزان یازان»
«شهـریـار» شعر تک بو عالمـه دســتان یــازان...
چیخدی تبریزدن اولوب«فخر» «زمان» تبریزلی لر
اولماسایدی «شمس» اگر یازمازدی دیوان «مولوی»
همزۀ تأسیسه گؤردوم هئـی دئییر بیر«کس ؛ روی »
مـاتمینده گئیدی یکـسر عالم امکان قارا
ائتدی لر ماتـملرینده چوخ «فغـان » تبــریزلی لر
ائیله ییر «عابد» عبادت داغدا ـ داشدا آللاهـا
«نظمی» نی بو عالمین آللاه قویوبدور باخ داها
صونرا ائل اولدو«حزین »، او اؤلـکه دن قـهـر ائتـدیلر
قـالمادی «فردی» او یئرده سؤز قانان تبریزلی لر
«افشار»ی «تـخت روان»* ازدیکده سلطان ائیله دی
«شامی» «تنها» صرف ائدیب ، هر دردی پنهان ائیه دی
اینـدی سئیـر ائیـلیر ملـک ، تـک عـالـم معناده دیر
مــن اونـوتـمام اوستادی هئچ بیر زمان ، تبـریزلی لر
بـاخ گـیلان «اولدوز»لارا؛ اول «واقف» علم«هئیت»ه
«وارلیق»ین انسان دانانماز باخسا صنع خلقته
..................
استاد یحیی شیدا که افتخار آذربایجان و ایران بشمار می رود در بیستم اردیبشهت سال ۱۳۰۳ در خانواده یکی از مجاهدان مشروطه تبریز بنام حسن چرندابی «یوزباشی» دیده به جهان می گشاید. اولین معلم وی «میرزا خانم» می باشد که به وی «قرآن کریم» و «جامع عباسی» می آموزد. هم زمان با ایشان از محضر پدر خود « کلیله و دمنه» ، «گلستان» ، «بوستان» ، «قابوسنامه» ، «نصابالصبیان» و ... را فرا میگیرد.
تحصیلات ابتدایی را در مدرسه «جامی» و متوسطه را در دبیرستان «فردوسی» در رشته ادبیات سپری نموده و زبان عربی را بطور کامل می آموزد. از همین زمان شروع به مطالعه ی« فلسفه » ، « روانشناسی » و « عرفان » میکند.
ذوق ادبی ـ هنری ایشان از سال ۱۳۱۹ شکوفا می شود که در همین ایام از محضر اساتیدی همچون « علیفطرت » ،« جعفر خندان » و « مولانا یتیم » تکنیک های ادبی را آموخته و در مسجد جامع تبریز علوم «معانی» و «بیان» را نزد «استاد انصاری» فرا میگیرد.
از سال ۱۳۲۷ به فعالیتهای مطبوعاتی روی آورده و مقالاتی در نشریات : «خاور نو » ، «آذر مرد» ، « اخبار روز» و ... مینویسد. در همین سالها به تهران رفته و سه سال در آنجا به تحصیل «عرفان اسلامی» میپردازد. شیدا در تهران در انجمن های ادبی گوناگونی از قبیل «انجمن ادبی دانشوران» شرکت نموده و با شخصیتهای برجسته ای همچون «نیمایوشیج » ، «اخوان ثالث» ، «ناصح» ، « بدیع الزمان » و ... از نزدیک آشنا میشود.
در سال ۱۳۳۰ به تبریز برگشته و همچون ژورنالیستی حرفه ای فعالیتهای مطبوعاتی خویش را دوام بخشیده و هم زمان در انجمن های ادبی فعالانه شرکت میکند. وی در همین زمان با «سهند» ، «حبیب ساهر» ، «حسن قاضی» ، «احمد ترجانی زاده» ، «واعظ چرندابی» ، «ادیب توسی» ، «دکتر منوچهر مرتضوی» ، «استاد شهریار» و .... ارتباط دوستی برقرار میکند
از سال ۱۳۴۰ با روزنامه « فروغ آزادی » و « مهد آزادی » همکاری مینماید که همین همکاری سالهای سال ادامه می یابد.
استاد شیدا بارها در رژیم منفور پهلوی توسط ساواک تحت تعقیب ، بازجویی و زندانی شده بود ؛ در این خصوص خواندن خاطره ای از : «رضا افشار تبریزی» خالی از لطف نیست:
ـ از سال ۱۳۶۰ الی ۱۳۶۶ برای «رادیو ارومیه» برنامه ی «آذربایجان شاعیرلری» را می نوشتم. حدودا" ۲۰ سال پیش تصمیم گرفتم در دو برنامه در استودیوی بزرگ «رادیو تبریز» که برنامه های خود را در آنجا ضبط میکردم در خدمت استاد باشم. در یکی از این برنامه ها از زندگی و آثار خود استاد بحث کنیم و در برنامه ای دیگر از مرحوم « مولانا یتیم » ؛ که استاد شیدا آشنایی نزدیک با ایشان داشتند و سالها در محضر ایشان تلمذ نموده بودند. برای هماهنگی این ضبطها می بایست به منزل ایشان واقع در«خیابان طالقانی» می رفتم. تلفنی اجازه گرفتم و به محضرشان رسیدم. چون ویلچر خود را همراه نبرده بودم استاد بعد از گشودن درب منزل ، سوار ماشین من شد و پشت فرمان نشست و شروع به گذاشتن قرار کردیم. خانم استاد که متوجه غیبت ایشان شدند بارها دم در آمدند و چون نمیدانستند استاد در داخل ماشین با من سرگرم صحبت است بانگرانی اطراف را بررسی میکردند. استاد با اشاره دست مرا به خانمش نشان داد و فهماند که پیش من است و از خانمش خواست تا به منزل برود. بعد رو به من نمود و با خنده فرمود: ـ ( در رژیم سابق بارها ساواک به خانه ام ریختند و باعث خوف خانواده ام شده اند. بخاطر همین خانواده ام خاطره ی خوشی از نواخته شدن زنگ درب منزل ما و ناپدید شدن من ندارند. نگرانی آن را زیاد بی ربط فرض نکن.)
استاد شیدا به غیر از « آذربایجان ایران » در کشورهای « ترکیه » و « جمهوری آذربایجان » نیز همچون شخصیت ادبی بزرگی شناخته شده هستند و آثارشان بارها در آن کشورها چاپ گردیده است.
ایشان ضمن فعالیتهای مطبوعاتی زمانی نیز برای رادیو برنامه می نوشته و خود اجرا می نمودند.
اشعار نام برده چه در زبان ترکی و چه در زبان فارسی از نمونه های زیبای ادبیات معاصر بشمار می رود
حضرت استاد بیش از ۱۸ هزار بیت شعر ترکی و ۲۲ هزار بیت شعر ترکی سروده اند
از اشعار فارسی ایشان:
ای زمستان !
ای بلای مستمندان
خصم جان مردم محروم و عریان
فصل اندوه و مصیبت ؛ موسم فریاد و افغان .
***
وه چه سردی ؟
همچو آه اهل دردی
با یتیمان و فقیران در نبردی
از چه طومار حیات تیره روزان می نوردی ؟
***
بی مروت ! چیست این کین و لجاجت ؟
از چه داری با سیه روزان عداوت ؟
خود مگر چون زورمندان نیست باکت از جنایت ؟
***
شور و غوغا –
می کنی هر لحضه بر پا
می گشایی چون ستمکار توانا
هستی بیچارگان را دست یغما ؛ بی محابا
***
طفل دهقان
از جفای سود جویان
هست چون ابر بهاری اشگ ریزان
تو چرا آخر چنین اش می کنی جور ؛ ای زمستان ؟
***
باد سرکش !
یک زمانی دم فروکش !
کان زن بیوه ؛ ز سرما می کند غش
ای بگیرد خانمان هر که بی رحمست آتش !!
***
زود بگذر !
ای زمستان ستمگر !
خنجر خود را مزن بر کشته دیگر
کاین همه هستند یک سر ؛ کشته ی بیداد بنگر !
***
گرچه آلان
چیره گشتی بر نداران
باش تا روزی در آید مهر تابان
از تو گیرد انتقام این فقیران ؛ ای زمستان !
...................................
از آثار چاپ شده استاد شیدا:
۱- جنایات زن یا شاهکارهای طبیعت / رمان
۲- پسر خان / رمان مستند
۳- دریای متلاطم / مجموعه شعر
۴- تلواسهها / اشعار انقلابی
۵- فراوردهها / برگزیده اشعار شهریار
۶- در زوایای تاریخ / تاریخ ادبیات دوره پهلوی
۷- بدیهه گویی در ادبیات فارسی
۸- دیوان غمزده مراغهای
۹- مذنب کیست / شرح احوال ملا مذنب
۱۰- ادبیات اوجاغی / سه جلد
۱۱- اودلی سؤزلر / اشعار حداد
۱۲- اودلار وطنی / مجموعه شعر
۱۳- دیوان معجز شبستری
۱۴- اورک سؤزلری / محمد بیریا
۱۵- شعر مجموعهسی / اجتماعی- تنقیدی شعرلر
۱۶- سئژیمقولو / علی نظمینین شعرلری
۱۷- احساسلی غزللر / شعر مجموعهسی
۱۸- دیوان ملا ولی ودادی
۱۹- دیوان فضلی / با تطبیق هفت نسخه
۲۰- دیوان اکبر جوادی
۲۱- قورخولو سفر / منطقالطیردن الهاملاناراق
۲۲- گلینلر بزهیی / اعتمادین شعرلری
۲۳- اونلارجا
.........................
از آثار چاپ نشده استاد:
۲ - دیوان طلوعیان مراغه ای
۴ - قسمتی از دیوان فضولی
رضا افشارپور متخلص به «افشار»؛ که درانتهای این پست ، تصاویری از همین مراسم نکوداشت را تقدیم بازدید کنندگان محترم «آذربایجان شاعیرلری» مینمایم:
استاد سيد محمد حسين بهجت تبريزي متخلص به شهريار فرزند حاج مير آقا خشكنابي كه خود از اهل ادب بود در تبريز چشم به جهان گشود. شهريار متقارن انقلاب مشروطيت بود و بين سالهاي (1283-1285) در روستاي خشكناب نزديك بخش قره چمن متولّد گرديد.
محمد حسين تحصيل را در مكتب خانه قريه زادگاهش با گلستان سعدي، نصاب قرآن و حافظ آغاز كرد.
بعد ها براي ادامه تحصيل به تهران رفت و بعد از پايان تحصيلات ابتدايي در مدرسه دار الفنون تهران در سال 1303 شمسي وارد مدرسه طب شد تا آخرين سال پزشكي را با هر مشقّتي كه داشت سپري كرد و در بيمارستان دوره انترنتي را مي گذراند كه به سبب پيشامد هاي عاطفي و عشقي از ادامه تحصيل منصرف شد و كمي قبل از اخذ مدرك دكتري، پزشكي را رها كرد و به خدمات دولتي پرداخت. به قول خود شهريار اين شكست، و ناكامي عشق، موهبت الهي بود كه از عشق مجازي به عشق حقيقي و معنوي مي رسيد. در اوايل جواني و آغاز شاعري، بهجت و پس از سال 1300 كه به تهران رفت (شيوا) تخلص مي كرد ولي به انگيزه ارادت قلبي و ايماني كه از همان كودكي به خواجه شيراز داشت، براي يافتن تخلص بهتري وضو گرفت نيت كرد و دوباره از ديوان حافظ تفعل زد كه هر دوبار كلمه شهريار آمد و چه تناسبي داشت با غريبي او و نيت تقاضاي تخلص از خواجه:
غم غريبــــي و محنــت چو بر نمـــي تابــم
روم به شــــهر خود و شــــهريار خود باشــــم
دوام عمراو زملك اوبخواه زلطف حق حافظ
كه چرخ اين سكه دولت به نام شهريار زدند
هر چند خود نيتي درويشانه كرده بود و تخلصي (خاكسارانه) مي خواست ولي به احترام حافظ تخلص شهريار را پذيرفت شهريار شاعري مومن و مسلمان بود. خصوصيات بارز او رقت قلب و حساسيت بالا، فروتني و درويشي كه مسلك هميشگي وي بود مهمان دوستي و مهمان نوازي، اخلاص و صميميت بويژه با دوستان واقعي علاقه مفرط به تمامي هنر ها به خصوص شعر، موسيقي، و خوشنويسي بود. او خط نسـخ و نــسـتعليق و بويژه خط تحرير را خوب مي نوشت در جواني سه تار مي زد و آنطور نيكو مي نواخت كه اشك استاد، ابوالحسـن صبا را جاري مي كرد و براي ساز خود مي سرود.
نالد به حال زار من امشب سه تار من
اين مايـه تســـــلــي شـــبهاي تار مــن
پس از مدتي براي هميشه سه تار را هم كنار گذاشت خاطرات كودكي و نوجواني شهريار بيشتر در منظومه هاي حيدر بابا شاهكار كم نظير تركي، هديان دلن موميايي و افسانه شب، مندرج است و با خواندن آنها مي توان دور نماي كودكي و نوجواني او را كم و بيش مجســــّم كرد. تلخ ترين خاطره زندگي شهريار مرگ مادر است كه در تاريخ 31 تير ماه 1333 اتفاق افتاده و شاهكار خوب و به ياد ماندني اي واي مادرم يادگار آن دوران است مادرش نيز همچون پدر در قم دفن شد. از سال 1310 تا 1314 در اداره ثبت اسناد نيشابور و مشهد خدمت كرد. در نيشابور به خدمت نقّاش بزرگ كمال الملك رسيد و آن مثنوي زيبا و معروف را براي وي سرود. در مشهد نيز همدم و معاصر استاد فرخ خراساني، گلشن آزادي، نويد و ديگر شاعران گران مايه از آن خطه پربركت بود در سال 1315 شمسي به تهران منتقل شد و مدتي در شهرداري و پيشه و هنر و سپس در بانك كشاورزي به كار پرداخت. چند سالي در عوالم درويشي سير كرد. سرانجام به زادگاه اصلي خود تبريز بازگشت و تا زمان بازنشستگي در بانك كشاورزي تبريز خدمت كرد عاقبت پس از 83 سال زندگي شاعرانه پربار و باافتخارروح اين شاعر بزرگ در 27 شهريور ماه 1367 به ملكوت اعلي پيوست و جسمش در مقبره الشعراي تبريزكه مدفن بسياري از شعرا و هنرمندان آن ديار ارجمند است به خاك سپرده شد . شعر زیر نیز یکی از سروده های استاد شهریار می باشد :
برق اولمادی، قیزیم گئجه یاندیردی لالهنی
پروانهنین، اودم ده باخیردیم اداسینه
گؤردوم طواف کعبه ده یاندیقجا یالواریر
سؤیلور: «دؤزوم نه قدر بو عشقین جفاسینه؟
یا بو حجاب شیشهنی قالدیرکی ساورولوم
یا سوندوروب بو فتنهنی، باتما عزاسینه!»
باخدیم کی شمع سؤیله دی: «ای عشقه مدعی !
عاشق هاچان اولوب یئته اؤز مدعا سینه؟
بیر یار مه لقادی بیزی بئیله یاندیران
صبر ائیله یاندیران دا چاتار اؤز جزاسینه»
اما بو عشقی آتشی عرشیدی، جاندا دیر
قوی یاندیریب خودینی یئتیرسین خدا سینه
یدالله امینی (مفتون )
یدالله امینی ملقب به مفتون در ۲۱ خرداد ۱۳۰۵ در یکی از روستا های شهرستان شاهین دژ (از شهر های استان آذربایجان غربی) به دنیا آمد وی پس از گذراندن دبستان و دبیرستان در زادگاهش به تهران رفت و وارد دانشگاه شد او دانشآموختهٔ رشتهٔ حقوق قضایی از دانشکده حقوق دانشگاه تهران است. ایشان در سال ۱۳۲۸ فارغ التحصیل شدند. ایشان به مدت ۳۱ سال در دادگستری خدمت نمودند.و در سال 1350 به جهت سیاسی بودن اشعارش و طرف علاقه بودن روشنفکران فرهنگی محل از سمت قضایی برکنار و رئیس اداره امور ورشکستگان گردیده و سپس با پیشنهاد و اصرار زیاد با همان سمت به تهران انتقال داده شد. بعد از انقلاب اسلامی به فاصله اندک دوباره به قضاوت برگردانیده شده ولی او به جهت اشتغال حاد و حرفه ای به کار شعر و شاعری با تقاضای مکرر و مداوم خود ، در اواخر سال 1359 بازنشسته گردید و دوران اصلی شاعری اش از همین زمان شروع شد.
مفتون امینی به گواهی اولین مجموعه شعرش دریاچه که در سال 1336 منتشر شد ابتدا شاعری کلاسیک بود ولی بعد از چندی با مجموعه کولاک به سوی تجارب نیمایی گرایید .. وی در طی سالهای بعد از انقلاب به شعر بی وزن و قالب های آوانگارد روی میاورد .
دفتر شعر استاد مفتون :
۱۳۳۶ دریاچه
۱۳۴۴ کولاک
۱۳۴۶ انارستان
۱۳۵۸ عاشقلی
۱۳۵۷ نهنگ یا موج ، گزینه کولاک و انارستان
۱۳۷۰ فصل پنهان ، گزینه اشعار
۱۳۷۶ تاکستان احتمال
۱۳۷۸ سپیدخوانی روز
۱۳۸۳ عصرانه در باغ رصدخانه
۱۳۸۵ من و خزان و تو
شب هزار و دو
سرمهفام و خط نستعلیق
شعر زیر یکی از سروده های ایشان می باشد :
باران
باران
وقتي که از يک چتر آويخته ميچکد
باران
وقتي که از يک زنگ به صدا درآمده ميچکد
يا از يک قفل بسته
باران
وقتي که از شادي يک دهقان ميچکد
يا از شتاب يک مهمان
يا حتي
وقتي که از يک علامت تعجب«!»
در هر حال
قطراتي از خود را بر کاغذ سپيدي ميپراکند
که من
روي آن شعري خواهم نوشت
و شگفت آن که
اينجا
قطره ي زودتر افتاده ديرتر ميخشکد
و آن که
در جايي پايينتر از همه چکيده است
زيباتر نقطهاي است
براي پايان يک شعر...
- هنرمند؛ شاعر، نويسنده و كارگردان
- گوينده راديو
- سرپرست گروههاي نمايشي وموسيقي
- بنيانگذار و مسئول كتابخانه ، انجمن ادبی و گروه هنري فضولي
ـ و . . .
***
رضا افشارپور متخلص به افشار در سال ۱۳۴۲ در محله پل سنگي (چاي قيراغي) تبريز، خيابان فارابي فعلي به دنيا آمد. دوران تحصيلي ابتدايي را در دبستانهاي شاه حسين ولي، اميركبير و نمونهي دكترمحسني به پايان رساند. در حين گذراندن دوره راهنمايي تحصيلي در مدرسه شاهحسين ولي در سن ۱۳ سالگي در اثر يك حادثهي دوچرخه سواري، از ناحيه ران چپ دچار شكستگي شده و به دنبال تشخيص اشتباهی دكتر فرزند كه اينك مقيم خارج از كشور ميباشد، تحت چندين عمل جراحي بيمورد قرار گرفته و براي هميشه ويلچرنشين گشته است.
پشتكار، اراده و همت شگفتانگيز اين هنرمند بزرگ به قدري زياد است كه گويي هيچ مشكلي نميتواند مانع فعاليتهاي توانفرسا اما بسيار مفيد و باارزش او شود، به طوري كه خود وي ميگويد:
درين باخيشلارلا، گئنيش اوركله
بودار دونيا ايچره نئجه دوستاغام!!!
يوخ؛ يورولماق بيلمم، يورولماق بيلم
حيات يوللاريندا اگيلمز داغام.
پس از سپري نمودن دوره نقاهت، دوران تحصيلي متوسطه را در دبيرستانهاي دهقان (آيه اللـه مدني فعلي)، و بنيصدر (ثقهالاسلام فعلي) به پايان رسانده و همزمان با اخذ ديپلم تجربي با داير نمودن يك واحد فني در محله پل سنگي به نام «الكتريكي آذرخش» به تعمير و فروش وسايل الكتريكي و الكترونيكي پرداخت. در سال ۱۳۷۰ از سوي ستاد ناحيه يك بسيج ادارات سپاه پاسداران ناحيه آذربايجان براي نوشتن يك نمايشنامه طنز دعوت به همكاري شد و بعد از چند ماه تلاش اولين درام موزيكال آذربايجان ايران به نام «گجيل قاپيسي» از سوي وي نوشته و در همان سال در هفته بسيج در دانشگاه تبريز به نمايش درآمد كه با استقبال بينظير مردم روبرو شد.
در سال ۱۳۷۱ به همكاري با باشگاه كارگردان اداره كل كار و امور اجتماعي استان دعوت شد و به سمت مسئول امور فرهنگي ـ هنري كارگران استان به ابتكاراتي دست زد كه بنيانگذاري و مسئوليت كتابخانه ملي ـ مردمي، انجمن ادبي و بزرگترين گروه هنري كشور به نام نامي محمد فضولي از جمله آنهاست. در همين خصوص شعراي استان چكامههايي سرودهاند كه به چند نمونه اكتفا مينماييم:
شاعر يالقيز در نغمههاي انجمن:
حرمت نام فضولي را فزون خواهد نمود
هر كــه بــاشد در حقيقت آشناي انجمن
جان مــن باشد فداي همت مــردانهي
آن كــه شد بنيــانگذار و رهنماي انجمن
شاعر اوياق در فضولي اوجاغي:
چاليشير مينّت سيز؛ سارسيلماز افشار
گونــش تـــك آيدينديــر تميـز نيّتي
آرزوسو: ظلمتين بـــاغريني يارمـــاق
اؤنملـــي يولـودور: عـــؤمور زينتـــي
***
سوسلهييب بـو ائوي بير انسان آدي
اوچ ديلين دانيلمـــاز ماهير اوستادي
دوغــــرودان بـو اولـو كتـــاب ائوينه
نـــه گؤزل يـــاراشير فضولــــي آدي
استاد حاجموسي هريسينژاد در قصيده فضولي:
او انجمن كي بناسي «فضولي انجمني» ايـدي
نشان وئريردي نجوم ايچره كهكشاندي فضولي
***
سريــع حــالدا تقبّل، جديد «كتـابخانا» سيندان
قضيّــه ايــدي ثبوتــي: كؤنـولستاندي فضولي
……….
«هريسي» سلطـــهي قوميّتين تفوّقي قويســـا
اينـــان كي نــابغهي آخرالـــزّماندي فضولــي
وی در سال ۱۳۷۳ بنا به دعوت بهزيستي استان با سمت مشاور امور فرهنگي ـ هنري مدير كل بهزيستي به همكاري با آن سازمان منصوب گرديده و با حداقل امكانات فعاليتهاي بيشمار و جالبي براي مددجويان تحت پوشش بهزيستي، كميته امداد، بيماران بيمارستان روحي رواني رازي و بيماران آسايشگاه باباباغي انجام داده و در چند جشنواره تئاتر و موسيقي نيز با نام امور فرهنگي هنري بهزيستي استان شركت نمود.
افشار در تاريخ ۶/۵/۱۳۷۱ به استخدام مديريت درمان سازمان تامين اجتماعي درآمد كه صد البته استخدام نامبرده در آن سازمان همچون استخدام ساير معلولين به همين سادگي و بدون غرضورزي صورت نگرفت. نكته جالب توجه اين كه پس از استخدام پرجنجال وي، افشار در مراسم روز جهاني معلولين چگونگي استخدام خود را در قالب نمايشنامهاي به نام «آتيلميش» در حضور مدير كل وقت امور درمان تامين اجتماعي استان (دكتر رضا علويزاده) به صحنه برد و موفقيت خود را برا ي تماشاچيان حاضر با آن تئاتر كه نويسندگي و كارگرداني آن را به عهده داشت به بيان هنري نماياند. وي پس از ۱۴ سال خدمت در بخش راديولوژي بيمارستان ۲۹ بهمن از طرف مسئولين بيمارستان به درمانگاه شماره يك تامين اجتماعي واقع در محله «دهوهچي» تبريز منتقل شد.
قیش کؤچوب یوخدو سازاقدان اثر ، اولموش یئنه یاز
یئنه گؤللرده دی قاز
سوسما ای نازلی آتا هر نه گؤرورسن یئنه یاز
اولموشام طبعووه باز
***
نازنین بسدی دا ناز ائیله مه ، نازه نه نیاز؟
گل ؛ ائله نازووی آز
آغی یاز ؛ قاره نی یاز ؛ گؤرویون هر بیر نه نی یاز
قیل «مخالف»! «شه ِ ناز».
***
چوخ جسارت دی دانیشماق ، منی عفو ائیله آتا
طبعووی قویما یاتا
حق سؤزون یاز! اوخویان یا توتا ؛ یا اینکی آتا
ایگید انصافی ساتا؟
***
داریخیرسان سا « سه تار »ی اله آل ؛ بیر چال ـ اوخی
یادا سال آجی ـ توخی
اوره گیم ائیله هدف ، کیپریگین ایله چال اوخی
محو ائله واری ـ یوخی
***
چونکی بیر دردده ییک اوستاد! سؤزومو تئز قانیسان
سن ده من تک یانیسان
سن هنر عالمینین هم جانی سان ، هم قانی سان
شعرا سلطانیسان
***
دیغلارام بئیله کی هجران اودو باغریم یارالیر
روزگاریم قارالیر
دشمنیم یوخ ، بو نه حکمت دی کی جانیم یار آلیر
نئجه رنگیم سارالیر
***
ناکسین طعنه سی درددن داها چوخ یاندیریری
سینه مه اوخ ویریری
محتاج اولدوق دا تانیشلار هامیسی یان دوروری
خلقی شیطان قوروری
***
غملی سؤز ، قانلی گؤزوم یاشی ، آنام ، بیرده تاریم
یالنیز اولموشلا یاریم
دشته دوشموش نئجه گؤر سیزلیزی پودایله تاریم
گئدیب الدن قراریم
***
نئچه یول ایسته میشم بو یاشاییشدان ال اوزوم
دینله نیسگسل لی سؤزوم
قیزاریب سیللی لر آلتیندا منیم بو ایت اوزوم
نئجه هر درده دؤزوم؟
***
وئرمیشم درد و غمیلن بوتون عمروم بادا من
یانمیشام هر اودا من
نه اولار جام وصالیندان ایچم بیر بادا من؟
دوستاغام دونیادا من
***
ادبیات قوروماقدا بیر آلینماز قالاسان
نئی ده کی بیر نالاسان
یئنه آرزیم بودو ایللر بویو سن ساغ قالاسان
صاباحا یول سالاسان
***
کئچه جک لردن اورک لر ده فقط ایزدی قالیر
اونلاری یاده سالیر
یالقیز « افشار » نئچه ایلدیر غمی غم اوسته قالیر
وئریر عمرون ،غم آلیر
حكیم حاج ملامحمد هیدجی در سال 1270 هجری قمری در قریه ی هیدج در مابین ابهر و زنگان پا به عرصه ی وجود گذاشت. او برای تكمیل علوم خود به شهرهای قزوین، تهران و عراق سفر كرد. حكیم هیدجی یكی از نوابغ روزگار است كه به سه زبان تركی، عربی و فارسی شعر گفته است. او علاوه بر شاعری، فیلسوف بزرگی بوده كه سال ها به تدریس فلسفه مشغول بوده است. او همچنین در جریانات سیاسی كشور از جمله تحریم تنباكو نقش شایانی ایفا كرده است. از حكیم هیدجی آثاری در زمینه ی ادبیات، فلسفه و سیاست برجای مانده است كه می توان به «دیوان شعار»، «كشكول»، «رساله ی دخانیه» و« دانش نامه» اشاره كرد. شعر زیر نمونه ای از تمثیلات عرفانی فلسفی اوست.
ائتمه میش اول شاهد رعنا بزك
پرده نی سالمیشدی اوتورموشدو تك
نه آدی بیر یئرده نه دیلده سؤزو
عشق اؤزو عاشق اؤزو معشوق اؤزو
شانه چكیب زولفونه اول خوش خرام
دوردو ایاق اوسته دگیشدی مقام
اولدو بو بیر جلوه ده كل جهان
ذره صفت گون ایشیغیندان عیان
ایسته دی ائتسین اؤزونو آشكار
غیب و شهود عالمینه هر نه وار
دیشره چیخیب پرده دن ائتدی نظر
دان سوكولوب اسدی نسیم سحر
كئچدی قرانلیق گئجه اولدو گونوز
صورتی هر گؤزگوده گؤستردی اوز
كون و مكاندیر اوزونون سایه سی
سایه سیدیر مایه لرین مایه سی
جمله اودور غیر قیوداتدیر
وحدتی اسقاط اضافاتدیر
صرف حقیقت كی اولور آشكار
گؤزدن ایتر نام و نشان هر نه وار
نه گون و نه آی و نه اولدوز قالیر
پرده نی سالدی یئنه یالقیز قالیر
سید امیر علی امیری در شهرستان مرزی پلدشت (از توابع ماکو ) به دنیا آمد . و تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم در پلدشت سپری کرد . بعد ها در آموزش و پرورش به عنوان معلم استخدام شد و بعد از آن تا مقطع کارشناسی ادامه تحصیل داد . این شاعر توانای دیار آذربایجان با الهام گرفتن از طبیعت زیبای منطقه و همجواری زادگاه او با جمهوری خودمختار نخجوان شروع به سرودن شعر پرداخت . استاد سید امیر علی امیری تخلص طالب رو به خود اخیار کرده است و به زبان های ترکی و فارسی شعرهای زیادی سروده . . سید امیر علی امیری همکنون نیز در شهرستان پلدشت زندگی می کند و عضو انجمن شعرای حیدربابای این شهر نیز است. در زیر یکی از سروده های این شاعر توانا را آورده ایم.
ذکریاران اولموشام
هـارداسان صاحب زمان گل مست جانان اولموشام
قـــهر، کـنــعانی قـاراتمش گل اورک قان اولموشام
عـالم مـستانه لیک اهــلیــلــــه مـن اولدوم تـانـش
انـــتـظارین هی چـکیب من عاشق جـان اولمـوشام
بـاغ ایمان باغــیبـانی تقصــیریـم چــــــوخـدور کی گل
سـن نه نـن زهرا شفـا قـیـل مـنده پشمان اولموشام
یـــوسـف زهــــرا یتیمـیـــک یــــوخدو درد اهلی بیزه
گل یعـقــوبین گــوزشــفاسی درده بیـجان اولموشام
شـمع تک هرجمعه عشقین ده یانیریوخسول جانیم
گل منـیم خوش صورتیم هجرینده حیران اولموشام
هرگـون خـلوت ایـلـرم صوبح سحربـیریـــاراوچون
شـاهــدیـــم دان اولـدوزودور ذکــریاران اولـموشام
"طـالبم "هــی باخـیــرام گـون چـیخانـا گـون باتانا
گـــوزلمک دن یار یـولون حالی پریشان اولموشـام
استاد حبيب ساهر، در ارديبهشت ماه ۱۲۸۲ شمسي در شهر ترك به دنياآمد و كودكي خردسال بود كه همراه با پدر و مادرش به تبريزرفت.درس و مكتب را با قرآن آغاز كرد. سپس كتابهاي قديمي مكتبخانه ها را يكي پس از ديگري تمام كرد. بعد به مدرسه دولتي رفت و ديپلم گرفت. به شغل معلمي روي آورد و اول بار در شهرها و روستاهاي كردستان به تدريس پرداخت. سپس رخت سفر بربست و به استانبول رفت. او كه زبان فرانسه را قبلا خوب ياد گرفته بود، براي ادامه تحصيل مشكلي نداشت. لذا وارد دانشگاه شد و درسال ۱۳۰۴ در ۲۲ سالگي ليسانس جغرافيا گرفت و به ايران برگشت و شغل معلمي را اين بار به صورت رسمي پي گرفت و در شهرهاي مختلف به تدريس پرداخت. بدين سان دوران چهل ساله معلمي و آفرينش ادبي او آغاز شد.با آن كه معلم جغرافيا بود، اما به گفته شاگردانش قسمت هاي پاياني ساعات درس او به ادبيات ختم مي شد، آن هم شعر و بالاخص شعر تركي. ساهر، شاعر و داستان نويسي توانا بود. از او آثاري به سه زبان تركي، فارسي و فرانسوي منتشر شده است.اشعار نوی او همزمان با ظهور نيما يوشيج در شعر فارسي، و با تاثير گرفتن از موج شعر نوی عثمانی که خود متاثر از جريان نو پردازی در شعر فرانسه بود سروده شده. هم زمان با ميرزا تقي خان رفعت و قبل از ظهور نيما، ساهر شعر نو فارسي سرود و سبك جديدي را در شعر تركي بنيان گذاشت و عنوان «پدر شعر نو تركي ايران » را از آن خود كرد. اكنون در دانشكده هاي ادبيات تركيه و جمهوري آذربايجان ، دانشجويان دوره هاي عالي ادبيات تركي ، براي فارغ التحصيل شدن ، بايد در كنار ساير دروس خود، درسي سه واحدي به نام «ساهر شناسليق » را هم بگذرانند. ظرايف ادبي اشعار تركي ساهر، همچون «حيدربابايا سلام » شهريار، آن چنان گسترده و غني است ، كه تاكنون قريب ۶ موضوع پايان نامه دوره دكترا و كارشناسي ارشد را به خود اختصاص داده است . وي ، جزء آخر قرآن كريم ، بخشي از غزليات حافظ، شصت رباعي اصيل و ناب از خيام ، گلستان سعدي و بسياري آثار ديگر را به صورت منظوم به زبان تركي معاصر ترجمه كرده است . ساهر به معناي واقعي كلمه شاعري است ميهن پرست و مردم دوست. از آثار ساهر كه تعداد آنها بالغ بر۳۰ جلد مي شود، مي توان به مجموعه اشعار سايه ها، خوشه ها، شقايق ، كتاب شعر ساهر (۱و۲)، ميوه گس(مجموعه داستان) و نمونه هايي از نظم و نثر تركي به زبان فارسي و سه مجموعه شعر كؤشن، ليريك شعرلر و سحر ايشيقلا نير به زبان تركي اشاره كرد.عمده آثار استاد ساهر به تركى است كه در مطبوعات مختلف به چاپ رسيده است. همچنين بعد از پيروزى انقلاب اسلامى٫ به سبب آزادى كه انقلاب براى آثار محلى به ارمغان آورده بود٫ استاد واپسين سالهاى عمر خود را عمدتا به انتشار دو سه جلد اثر ماندگار تركى و نيز همكارى با نشريات تركى اختصاص داده بود. از جمله آنها ميتوان بيش از ٢٠٠ شعر٫ مقاله٫ داستان و خاطره در نشريات تركى بعد از پيروزى انقلاب اسلامى همچون وارليق٫ آزادليق٫ يئنى يول٫ انقلاب يولوندا و .... اشاره كرد.از ساهر در مطبوعات فارسي تنها با امضاي ساهر (ساهر حبيب ساهر، مير حبيب ساهر، ساهر تبريزي) و در مطبوعات تركي با امضاهاي ساهر، اولكر، لاادري، آيدني، آقجانابلي و سرخابلي، مقالات، اشعارو نوشته هايي به چاپ رسيده است.ساهر در ۲۴ آذر ۱۳۶۴، در تهران در گذشت و آرامگاه وي در بهشت زهراي تهران واقع شده است.
بيزيم توركو شيرين ديل دير
ساهیرین تورکجه یازیلان شعرلریندن بیر اورنک:
بینهایت بو گؤیون آلتیندا
بیزه بیر قبّهی فیروزه ده یوخ!
یانار افلاکده مینلرجه چیراق،
بیزه بیر شمع، بیر آویزه ده یوخ!
بو قدر اولدوز آراسیندا بیزه
یئددی گؤیلرده بیر اولدوز یوخوموش!
بؤلدولر قوشلاری عالمده مگر،
بیزه ده چاتدی او آغلار بایقوش؟!
قووالارکن منی هر گون محنت
قاپیمی دؤگمهدهدیر هر گئجه غم.
هامی آزاده ائلین شاعری وار
من اسیر ائللرین آه! شاعرییم.
عبدالرحيم طالبوف، در کوی سرخاب تبريز به دنيا آمد. پدرش ابوطالب، درودگر تهيدستی بود. عبدالرحيم در 16 سالگی تبريز را ترک کرد و به تفليس که کانون انقلاب و انديشه های نو بود، رفت. در آنجا زبان و ادبيات روسی و برخی از رشته های دانش جديد را فرا گرفت. چندی بعد به تمرخان شوره، مرکز داغستان رفت و تا پايان عمر در آنجا به سر برد. او با پيمانکاري، دارايی هنگفتی گردآورد و با آسودگی خاطر به خواندن و نگارش کتاب پرداخت .
عبدالرحيم طالبوف، نوگرا، آزاديخواه و دانش پژوه بود. هدف اساسی او در نوشته هايش، بيداری ايرانيان و آشنا ساختن آنان با دنيای نو بود. برای طالبوف، دانش ارزش و ارجی ويژه داشت. او تکامل و نيکبختی انسان را در دستيابی به دانش و فن آوری نو می دانست، به همين سبب به فکر باز کردن مدرسه افتاد و در سال 1319 ق./1280 ش. با ياری ملک المتکلمين که از راه بادکوبه به اروپا می رفت، در بادکوبه مدرسه ای برای ايرانيان باز کرد. بنيان انديشه های طالبوف بر خرد استوار است . او با تاريخ، ادبيات و فلسفه ايران و فرهنگ اسلامی و نيز باورهای انديشمندان يونان و روم آشنا بود و از نظريه های سياسی و اجتماعی غرب آگاهی داشت. جای پای انديشه های دوران روشنگری اروپا در آثار او به روشنی ديده می شود . در ميان نويسندگان و دانشوران ايرانی نيز از آخوندزاده و ميرزا ملکم خان تأثير پذيرفته است.
به گمان طالبوف، تنها گسترش آموزش و پرورش و ترويج شکيبايی و مدارای دينی می تواند صلح و آشتی را جايگزين دشمنی های ديرينه ملت ها کند و جامعه را به سوی انسانيت رهنمون شود. عبدالحيم طالبوف، راز پيشرفت غرب را در برخورداری از دانش ، آزادی و حاکميت قانون می داند، قانونی که حکومت می گذارد و دولت به کار می بندد. او به آرمان ملی و سنت های ايرانی پايبند و از فرنگی مآبی جديد رويگردان بود و باور داشت که چاره جز اين نيست که اصول مدنيت جديد اروپا را بپذيريم. اما بايد اراده ملی را بياموزيم.....بلکه در همه جا و هميشه ايرانی بمانيم. او پس از پيروزی انقلاب مشروطيت، به پاس خدماتش از سوی مردم تبريز به نمايندگی مجلس شورای ملی برگزيده شد، اما نمايندگی مجلس را نپذيرفت و به ايران باز نگشت.
طالبوف به دگرگونی خط و زبان فارسی باور داشت. او پيشنهاد کرد که نقطه از حروف فارسی برداشته شود، نشانه های آوايی به واژه ها افزوده شوند و زاويه ها به قائمه تبديل گردند. طالبوف از پيشوان ساده کردن دانش و فن آوری جديد است و مفاهيم علمی را به روشنی و سادگی بيان می کند. امروزه او را از پيشگامان ساده نويسی در نثر فارسی می شناسند. تمامی آثار طالبوف، پس از 60 سالگی او به چاپ رسيده اند. مهمترين اثرش به نام سفينه طالبی يا کتاب احمد، در دوجلد در سال 1311 ق./1271 ش. در استانبول چاپ شد. در پيشگفتار کتاب احمد می نويسد پيشرفت دانش و فنون جديد نتيجه آن است که دانشمندان برای شاگردان خود ميدان مناقشه را باز کرده و فراخنای سوال و جواب را وسعت داده بودند و شاگردانی که عقايد استاد را از روی براهين و دلايل رد می کردند بيشتر مورد آفرين واقع می شوند چه به خوبی دانسته شده که نخستين سبب ترقی معارف و حکميات و آزادی انکار ، افتتاح باب سوالات است.
طالبوف در نوشته های خود؛ بيشتر از زبان ديگری سخن می گويد و گاهی نيز از خود با نام ميرزا عبدالرحيم مرحوم، ياد می کند. او شعرهايی نيز سروده و آن ها را نخستين اشعار پوليتيکی ايران خوانده است. از مهمترين آثار او، افزون بر کتاب سفينه طالبی يا کتاب احمد، می توان از کتاب های زير نام برد.
نخبه سپهری يا تاريخ نبوي، مسالک المحسنين، سياست طالبی، ايضاحات در خصوص آزادي، مسائل الحيات، ترجمه پندنامه مارکوس، ترجمه هيئت فلاماريون.
استاد سخن،شاعر نغز گفتار و دلسوخته مرحوم حاج رضا صراف تبریزی در سال 1271 هجری قمری در محله ی راسته کوچه تبریز در دربند حصار دیده به جهان گشود.در سن 12 سالگی پدر خود را از دست داد به ناچار برای گذراندن زندگی به شغل پدرش یعنی صرّافی روی آورد.مغازه اش در تیمچه ی حاج سید حسین میانه قرار داشت.در حین تجارت،به آموختن ادبیات فارسی و عربی پرداخت.
حاج رضا صراف همیشه در محافل علمی و ادبی شرکت داشت و از سال 1291 ه .ق (از 20سالگی) یکی از اعضای برجسته انجمن ادبی صفا بود که جلسات انجمن در خانه وی تشکیل می شد.او همیشه از محضر ادیب نامدار مرحوم « لنکرانی » پیش کسوت این انجمن استفاده می برد.
صراف در عمر کوتاه خود در حدود 2500 بیت شعر سروده که علاوه بر غزلیات،اشعار نغزی در موضوع حادثه ی کربلا سروده که حکایت از علاقه مندی و اظهار ارادت شاعر به ساحت مقدس معلم بزرگ شهادت حضرت حسین ن علی(ع) دارد و بیش از نصف دیوانش به مراثی و مدایح اهل بیت(ع)اختصاص یافته است.در حقیقت صرّاف یکی از 4 شاعر بزرگ مرثیه سرای 100-150 سال اخیر بوده است.
برخی از شاعران او را سعدی ترکی سرا و برخی دیگر او را با نظامی مقایسه کرده اند.شخصیت ادبی صراف چنان از عظمت و ابهت برخوردار است که شعرای بعد از او از جمله غزلسرای معصر علی آقا واحد تحت تاثیرش قرار گرفته.همچنین استاد شهریار از او چنان متاثر گردیده که او را به عنوان یکی از نوابغ ادبی آذربایجان مورد ستایش قرار داده است.
صراف نه ماه پس از صدور فرمان مشروطیت در 17 ربیع الاول سال 1325 در سن 54 سالگی به دنبال ابتلا به بیماری آسم در تبریز چشم از جهان می بندد.
بی گمان حاج رضا صراف تبریزی یکی از قله های همیشه بلند شعر ترکی و به تعبیر شهریار:از نوابغ ادبی آذربایجان است. در عرصه ی غزل،شور انگیز ترین و لطیف ترین غزل های زبان ترکی به زبان ساده و بیانی شیوا و عاطفی از ذوق و قریحه ی سرشارضراف تراوش کرده است.در زمینه ی مدح،مرثیه و ثنا گستری آل علی(ع)بی شک صراف از مردمی ترین و دلسوخته ترین شاعران شیعی است.سوگ سروده های وی در ماتم سالار شهیدان امام حسین(ع) و یارانش ورد زبان عاشقان اهل بیت(ع) در ایران،جمهوری آزربایجان،ترکیه،داغستان و قفقاز است.
سادگی و روانی از ویژگیهای بارز زبان شعری صراف است.به گونه ای که کمتر متخصصی جرأت تصحیح دیوان صراف را دارد.تعبیرات پیچیده و کلمات مهجور و فضل فروشانه از ساحت شعر او به دور است.البته صراف،سادگی زبان و روانی بیان را با سَیَلان عاطفه،روشنی اندیشه و صنایع ادبی در هم آمیخته و با استفاده از صنایع لفظی و معنوی همچون تشبیه،حقیقت و مجاز،طباق،مراعات النظیر،لف و نشر،تجنیس،ارسال المثل و... سخن را غنا و استحکام بخشیده و به نهایت شیوایی و زیبایی رسانده است.با آوردن گوهر های معانی بکر و با الهام از ملکوت روشنی بخش فکر،بر بار معرفتی شعرش افزوده و با دمیدن روح احساس و عاطفه و ساختن تصاویر دل انگیز و تشبیهات رنگارنگ . گاه با نازک خیالی به شیوه ی شاعران سبک هندی کلام خود را دلنشین و ماندگار کرده است. در زیر یکی از سروده های ایشان را که درباره کربلا سروده است را خواهید خواند.
هله گۆلشَنین گـۆلــۆ سـوْلمئـیــوب
آنــام آغـــلامـــا، بــاجێـــم آغـــلامــا
هله ساغـدێ قارداشـۇن اؤلمئیـوب
آنــام آغـــلامـــا، بــاجێـــم آغـــلامــا
آنامێن عزیزه قێزێ باجێم
هله اوْلما مایل-ی-درد-وْ-غم
قوْشۇنۇم دۇرار هامێ بیر به بیر
هله یاتمئیوبدی اسیر عَلَم
هله صاحب-ی-عَلَم اؤلمئیوب
هله ائتمئیوبله قوْلۇن قلم
هله مشکی قانیله دوْلمئیوب
آنام آغلاما، باجێم آغلاما
هله قۇملار اۆستۆنه دۆشمئیوب
باجێ اکبرین قد-ی-نورسی
گۆن ائوینده* ظۆلمیله قالمئیوب
هله پاره-پاره جنازهسی
هله خئیمهلردهن اۇجالمئیوب
مرحوم بخشعلی صحراگرد بیرادمی درسال1314در يكي از روستا هاي شهرستان اسكو به دنيا آمد. و تا 24 سالگي در زادگاه خود مشعول زندگي بود.
از سن 24 سالگی به تهران مهاجرت نموده و دیار اجدادی خود را ترک کرد لیکن به دلیل روح حساس و لطیف و عشق به وطن هیچگاه رابطه صمیمی خود با زادگاهش را قطع نکرد و تا چندین سال قبل از درگذشتش در تهران زندگی نمود و بالاخره عشق به زادگاه و خانه ی آباء و اجدادیش او را دوباره به آنجا کشید و در همین روستا خود به تنهایی سکونت گزید . و بالاخره درسال 86 در طی مراجعت به تهران و دیدار خانواده اش بطور ناگهانی و بر اثر ایست قلبی دار فانی را وداع گفت .
از این شاعر گرانقدر دو اثر به نامهای (( چیچکلی داغلار )) و (( گؤزل یاز )) که هر دورا در اواخر عمر خود به چاپ رسانده است بر جای مانده است. ايشان تخلص يالواران را به خود اختيار كرده بود.
آنا یوردم ...
سحر کهلیک داش باشیندا قاققیلدار
اتگینــــــــــده بولاقلاری شاققیلدار
داش – قایالار سئلده گئدر تاققیلدار
اوو لار گــَــــــلر بولاق اوســــته سو ایچــــــــه
دون گئیمه دیم آتا مینیب گَزمه دیم
آنا – باجیـــــــم هیجرانیندا دؤزمدیم
آنا یوردوم ((بایرام)) دان اَل اوزمه دیم
کؤنلــــــــوم (( دلمه )) سویون دان ایستر ایچه...
حسین منزوی در پاییز سال 1325 در زنجان به دنیا آمد.
پدر و مادرش معلم روستاهای زنجان بودند؛ وی سالهای آغازین زندگی را در روستاهای نیک پی، کرگز و پیرسقا یا پیرزاغه زیست.
در سال 1332 وارد دبستان فردوسی زنجان شد و 4 سال را در این مدرسه به تحصیل مشغول بود .
سپس دو سال در دبستان صائب تبریزی،و 2 سال دبیرستان پهلوی (دکتر علی شریعتی کنونی)، 4 سال را در دبیرستان صدر جهان(محمد منتظری کنونی) درس خواند.
وی در سال 1344 وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد وی همیشه یکی از دلایل گریش خود به شعر را نام دوتن از شاعرین که اتفاقا نام دبستان دوران تحصیلش هم بوده میدانست ؛ زیرا سرانجام کارش را به کلاس های درس دانشکده ادبیات در تهران کشاند.
اولین دفتر شعرش در سال 1350 با همکاری انتشارات بامداد به چاپ رسانید؛ و با همان مجموعه برنده جایزه اولین دوره شعر فروغ هم شد و به عنوان بهترین شاعر جوان این دوره معرفی شد. در همین روزها بود که عنوان بهترین نویسنده نصیب زنده یاد جلال آل احمد گردید که احمد شاملو، جایزه جلال را از طرف سیمین دانشور دریافت کرد.
در همین زمان بود که منزوی وارد رادیو و تلویزیون ملی ایران شد و در گروه «ادب امروز» به سرپرستی زنده یاد نادر نادرپور به فعالیت پرداخت. چندی بعد، مسئولیت برنامه های رادیو و تلویزیونی متعددی را برعهده گرفت که از آن میان می توان به برنامه های «کتاب روز»، «یک شعر و یک شاعر»، «شعر ما و شاعران ما»، «آیینه و ترازو» و «آیینه آدینه» اشاره کرد.
افزون بر آن، در سرایش نزدیک به 150 ترانه با آوازخوانان و هنرمندان ایران هم چون: داریوش اقبالی، حسین خواجه امیری (ایرج)، جمال وفایی، ناصرمسعودی، کوروش یغمایی، بانو فیروزه، بانو گیتی، علی رضا افتخاری و مسعود خادم همکاری داشته است. هم اکنون نیز دو آلبوم موسیقی براساس ترانه های منزوی در دست انتشار است که به زودی به بازار خواهد آمد. آلبوم نخست که زاگرس نام دارد، دربردارنده 8 آهنگ کردی و لری با آواز شهرام ناظری است که ارسلان کامکار آهنگسازی آن را برعهده دارد و شرکت مشکات آن را منتشر خواهد کرد. آلبوم دوم با 6 ترانه از منزوی با آهنگسازی بهزاد محمودی زاده و خوانندگی علی رضا افتخاری روانه بازار خواهد گردید، ولی اکنون نام آن مشخص نیست.
در کنار همه این فعالیت ها، وی چندی مسئول صفحه شعر مجله ادبی «رودکی» بود. در سال نخست انتشار مجله سروش نیز با این نشریه همکاری داشت. مسئولیت صفحه شعر روزنامه محلی «امید زنجان» نیز بر عهده او بود.
دومین کتاب منزوی پس از 8 سال سکوت، با نام «صفر خان» در قالب یک شعر بلند در ستایش از مردانگی صفر قهرمانیان، دیرپاترین زندانی سیاسی دوران محمدرضا پهلوی منتشر شد. وی با ستودن از روحیه آزادگی قهرمانیان از این که گروهی با برچسب های ناچسب سیاسی و خطی قصد انحصاری کردن این زندانی آزادی خواه را داشته و دارند، گفت: این شعر در حقیقت ستایش نامه و ادای دین شعر معاصر بود به صفر قهرمانیان که پهلوان زندانی های سیاسی شاه شد با 33 سال حبس بی وقفه. گفتنی است نخستین چاپ این کتاب را نشر چکیده در سال 1358 به انجام رسانده و نشر یکتا رصد زنجان در سال 1382 به تجدید چاپ آن همت گماشته است.
از دیگر آثار حسین منزوی به موارد زیر می توان اشاره کرد:
ترجمه منظومه ترکی «حیدر بابا»ی استاد محمد حسین شهریار (1369 _ آفرینش)
با عشق در حوالی فاجعه (1371 _ پاژنگ)
این ترک پارسی گوی/ بررسی شعر استاد شهریار(1372 _ برگ)
از شوکران و شکر (1373 _ آفرینش)
با سیاوش از آتش (1375 _ پاژنگ)
از کهربا و کافور (1376 _ کتاب زمان)
از ترمه و تغزل / برگزیده غزل ها و شعرهای نیمایی و سپید (1376 _ روزبهان)
به همین سادگی / شعرهای بی وزن (1378 _ چیچیکا)
با عشق تاب می آورم / شعرهای نیمایی (1378 _ چیچیکا)
این کاغذین جامه (1379 _ نغمه)
از خاموشی ها و فراموشی (1380_ کتابکده فرهنگ زنجان)
تغزلی در باران ( 1381_ نیستان)
باید گفت چند کتاب دیگر نیز از منزوی در دست ناشران گوناگون باقی مانده و به دلایل نامعلوم، از دسترس علاقه مندان به فرهنگ و ادب دور نگاه داشته شده است. او با گلایه از این که بسیاری از ناشران به دلایل متفاوت، اثر اهالی ادب و فرهنگ را در کنج مؤسسه انتشاراتی خود زندانی می کنند، از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می خواست که برای احقاق حقوق صاحبان اثر، به این وضع زننده و ناهنجار رسیدگی کند و به آن پایان دهد. وی برای نمونه می گفت که دو اثر وی نزدیک به 16 سال است که در انتشارات ... خاک می خورند. گفتنی است کتاب های دومان (شعرهای ترکی منزوی)، صفیر سیمرغ (شعرهای سی تن از شاعران زنجان از نسل اول تا ششم شعر آن دیار)، دیوار در متن یک شعر(بررسی تحلیلی شعر معاصر) و خونه آقا گنجشکه(مجموعه داستان کودکان) به این سرنوشت ناگوار دچار شده اند.
در وصف منزوی گفته اند که او «شاعر عشق همیشه» است. با این حال، خودش می گفت: «هرچند پایگاه تغزل را عشق و عاشقی دانسته اند، ولی به گمان من، تغزل می تواند هر نوع حدیث نفسی را دربربگیرد حتا اگر اجتماعی و عرفانی باشد». وی می افزاید: «در شعر هیچ الگویی نداشته ام، ولی به حافظ، مولوی، سعدی و خیام ارادت داشته ام. نیما، شاملو، فروغ و نادرپور نیز برایم بسی عزیزند». بررسی زندگی شعری او را به مجالی دیگر وامی گذاریم.
روز به صمدي نيري در شهرستان با صفاي نير ديده به جهان گشود. ايشان از همان ابتدا به شعر علاقه فراوان داشت و همين باعث شد كه ايشان روي به شعر و شاعري بياورد. از اين شاعر تواناي آذربايجان هم اكنون دو كتاب به نام هاي :
سانما كي من ائولجه يم و يالقوز آغاج , به چاپ رسيده است. و ديگر آثر هاي اين استاد نيز كه در دست چاپ است به اين عبارت است :
1- شلگولوم منگولوم
2-تركي غزللر
3-تركي سربست لر
4-تاريخ نير
استاد روزبه صمدي در شعر تخلص نير اوغلو را انتخاب كرده است . روزبهصمدي با مدرك فوق ديپلم , كارمند شهرداري نير نيز هست. و حاصل ازدواج اين استاد 2 فرزند مي باشد. ايشان همكنون نيز در شهرستان زيباي نير در استان اردبيل زندگي مي كند.
در زير يكي از سروده هاي ايشان را مي خوانيد:
اي گول گودورم گوزگووه بير داش توخانماسين
گول گول اوزووه گوزدن آخان ياش توخانماسين
قاش كيپريگين گوزلدي بو جور ساده قالسا گر
نذر ائيله ميشم اونلارا ماققاش توخانماسين
آچ قوي گزيم چاچوندا گوموش بير داراق كيمي
تا قير گئجه نين رنگينه خفاش توخانماسين
دولدور قدح قدح دوداغوندان ايچيب اويوم
بير تك صبير بو نشئه مه اي كاش توخانماسين
ياندير مني سن آمما اؤزون يانما غصه دن
دورگئنده يانار لاليه خاشخاش توخانماسين
يوخ باشقا بير گؤزلده بوقاش گؤز كي سنده وار
گؤزلر دئميرم , كونلومه اول قاش توخانماسين
این وبلاگ رو با تمام احساساتم تقدیم بـﮧ صاحب چشمانے